Gevecht om EU-begroting van 2 biljoen euro barst los

In dit artikel:

De Europese Unie staat voor een zwaar begrotingsconflict over de meerjarenbegroting voor 2028-2034. De Europese Commissie stelt een budget van ongeveer 2 biljoen euro voor, 47 procent meer dan in de huidige periode. Dat is volgens Duitsland en Nederland onaanvaardbaar: Duitsland zou jaarlijks 15 tot 20 miljard euro extra moeten afdragen, Nederland 3 tot 4 miljard bovenop de huidige 5,5 tot 6 miljard euro.

Bondskanselier Friedrich Merz bespreekt de kwestie donderdag in Berlijn met premier Jetten en leiders van Oostenrijk, Zweden, Denemarken en Finland. Deze zogenoemde zuinige landen, die netto aan de EU-begroting betalen, eisen hervormingen, meer financiële discipline en volgens een intern Duits document een vermindering van het voorgestelde budget met 400 miljard euro.

De Commissie verdedigt de stijging met de oplopende kosten van de aflossing en rente op de coronaschuld. Ook wil zij meer geld vrijmaken voor Europese defensie, grensbewaking en innovatie. Daar staan bezuinigingen op landbouw en regionale ontwikkeling tegenover. Dat stuit op verzet van Frankrijk en meerdere Midden- en Oost-Europese landen.

Deze landen vormen samen met zuidelijke lidstaten het zogenoemde cohesieblok. Zij willen niet dat er wordt gekort op landbouw- en structuurfondsen, omdat de economische verschillen binnen de EU nog groot zijn. Ook vrezen zij dat een nieuw systeem, waarbij subsidies afhankelijk worden van hervormingen en vooraf vastgelegde doelen, de macht te veel naar Brussel verschuift.

EU-Raadsvoorzitter António Costa bezoekt de komende weken alle 27 hoofdsteden om steun voor een compromis te zoeken. Het Ierse EU-voorzitterschap wil in oktober een uitgewerkt kader presenteren en vóór het einde van het jaar een akkoord bereiken. Daarna volgen begin 2027 nog onderhandelingen met het Europees Parlement, dat juist hogere uitgaven wil en een begroting kan tegenhouden. De naderende verkiezingen in enkele lidstaten vergroten de politieke druk.